Aktualności
Newsy
13-07-2008
Odszedł profesor Bronisław Geremek
Jeden z najwybitniejszych Polaków nie żyje. W niedzielę zmarł śmiercią tragiczną profesor Bronisław Geremek.
Profesor Bronisław Geremek zginął w niedzielę w wypadku samochodowym, do którego doszło w okolicach miejscowości Lubień na drodze krajowej nr 2. Do wypadku doszło około godziny 13. Samochód, którym jechał prof. Geremek, z niewiadomych przyczyn zjechał na przeciwległy pas jezdni i zderzył się z jadącym z naprzeciwka samochodem dostawczym - wynika z relacji świadków zdarzenia, którzy jechali za samochodem dostawczym.
Mercedes, którym podróżował europoseł, jechał z Poznania w kierunku zachodniej granicy. Kierowca samochodu, który zderzył się z mercedesem oraz pasażerka z samochodu prof. Geremka trafiły do szpitala.
Miejsce wypadku zabezpieczyła policja. Ostateczne przyczyny wypadku będą znane po wykonaniu szeregu czynności śledczych z udziałem biegłych.
Donald Tusk: Odszedł człowiek porozumienia i dialogu
Donald Tusk w oświadczeniu opublikowanym w niedzielę na stronach internetowych kancelarii premiera napisał:
Z wielkim żalem przyjąłem wiadomość o tragicznej śmierci profesora Bronisława Geremka, wybitnego mediewisty, działacza demokratycznej opozycji, współtwórcy "Sierpnia 80", ministra spraw zagranicznych w niepodległej Polsce - napisał Donald Tusk w oświadczeniu opublikowanym w niedzielę na stronach internetowych kancelarii premiera.
Bronisław Geremek był człowiekiem bez reszty oddanym sprawom Polski i Polaków, a swoją wiedzę i doświadczenie oraz wielki międzynarodowy autorytet wykorzystywał w Europie i na świecie dla dobra Ojczyzny. Miałem zaszczyt przez wiele lat współpracować z profesorem Bronisławem Geremkiem. Lata te na zawsze pozostaną w mojej pamięci. Był On człowiekiem porozumienia i dialogu, zaś jego ideą było łączenie ludzi, a nie ich dzielenie, łagodzenie obyczajów oraz studzenie emocji. Polska nauka i polityka straciły wielkiego człowieka, a wielu spośród nas prawdziwego Przyjaciela" - napisał Donald Tusk.
Bogdan Borusewicz: To był polityk słuchany w Europie
To była postać znacząca, polityk słuchany w Europie - powiedział marszałek Senatu Bogdan Borusewicz na wiadomość o śmierci profesora Bronisława Geremka.
"To duża strata dla Polski. Jestem przygnębiony. Zawsze był dla mnie bardzo młody, chociaż wiedziałem, że jest starszy ode mnie" - powiedział PAP Borusewicz.
Marszałek Senatu przyznał, że cenił zawsze trzeźwe, krytyczne spojrzenie profesora, "gdy starał się wskazywać nowe możliwości wyjścia z problemów".
"Geremka poznałem na strajku w sierpniu 1980 roku. Gdy przyjechał z Warszawy, przejął ciężar negocjacji, kiedy my byliśmy już tym bardzo zmęczeni" - wspominał.
"Zawsze chętnie słuchałem jego analiz. Przyjaźniliśmy się. Chociaż nieraz działaliśmy w różnych miejscach, to działaliśmy równolegle" - powiedział Borusewicz
Bronisław Komorowski: Byłem wzorem mądrego polskiego patriotyzmu
Był on wzorem mądrego polskiego patriotyzmu - powiedział marszałek Sejmu Bronisław Komorowski na wiadomość o tragicznej śmierci profesora Bronisława Geremka.
"Jest to bolesna strata, która potwierdza tezę, że bywają straty trudne do powetowania. Niewątpliwie strata profesora Geremka z punktu widzenia Polski i polskiej polityki jest stratą trudną do powetowania" - powiedział PAP Komorowski. Podkreślił, że prof. Geremek był człowiekiem, który służył Polsce, jak umiał najlepiej.
"Jego nazwisko otwierało wiele możliwości, wiele drzwi i gabinetów, ale przede wszystkim otwierało wiele ludzkich serc i umysłów" - dodał.
Marszałek Sejmu przyznał, że odczuwa dumę z faktu, iż był współtowarzyszem prof. Geremka w walce o demokrację zarówno w okresie Solidarności, jak również w okresie opozycji demokratycznej.
"Wspominam prof. Geremka zarówno z obozu internowania, jak i wcześniej, jako mojego profesora w czasie moich studiów historycznych na Uniwersytecie Warszawskim. Patrzyłem na niego z podziwem - jak na erudytę i człowieka, który niesłychanie atrakcyjnie i ciekawie przekazywał wiedzę o historii" - powiedział Komorowski.
Jacek Saryusz-Wolski: Tragedia i ogromna strata
Śmierć prof. Bronisława Geremka to wielka tragedia i strata - powiedział w niedzielę PAP przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego Jacek Saryusz- Wolski.
"Jestem wstrząśnięty; odszedł od nas wielki autorytet. Jest to dla mnie wielka tragedia i ogromna strata" - powiedział Saryusz-Wolski.
Eurodeputowany podkreślił, że "profesor był człowiekiem wielkiego formatu, którego wszyscy szanowali, a swoim autorytetem utorował drogę wielu polskim sprawom".
"Profesor Bronisław Geremek wywarł piętno na polskiej polityce zagranicznej, położył fundament pod tę politykę i tworzył zręby polskiej dyplomacji. Będzie nam go brakowało" - dodał.
Władysław Bartoszewski: To był człowiek o ponadprzeciętnej wybitności
Polska straciła jednego z najwybitniejszych ludzi myśli politycznej ostatnich dziesiątków lat - mówi prof. Władysław Bartoszewski o Bronisławie Geremku, zmarłym tragicznie w niedzielę.
"Czy Polacy to wiedza, czy nie wiedzą, czy byli jego zwolennikami czy przeciwnikami, to uznać trzeba, że był to człowiek o ponadprzeciętnej wybitności" - powiedział profesor w wywiadzie dla TVP Info.
Zdaniem Bartoszewskiego, o wybitności Geremka świadczy postawa z czasów, gdy pracował on w instytucie Historii PAN. "Z wielkim szacunkiem odnosiłem się do tego, że był w grupie tych kilku historyków znanych, którzy oddali legitymacje partyjne przyjęte w młodości z przekonania, kiedy wojska PRL na polecenie gen. Jaruzelskiego wmaszerowały do Czechosłowacji" - mówił były minister spraw zagranicznych.
"To był gest międzynarodowej solidarności, który do dziś się liczy. I do dziś owocuje w rozmowach w Europie, kiedy można powiedzieć: A nasz późniejszy minister spraw zagranicznych był jednym z tych, którzy zaryzykowali całą swoją karierę, mówiąc +nie+ wobec tego aktu gwałtu Polaków, razem z innymi, przeciw Czechom. Wtedy bycie odmiennego zdania kosztowało bardzo dużo, może cała karierę życiową" - podkreślił Bartoszewski.
Według niego, Geremek "walczył o Polskę mądrą, światłą, tolerancyjną, otwartą, Polskę poszukiwania dróg, Polskę myśli a nie krzyku, dialogu a nie obrażania się, Polskę trudnego dochodzenia do konsensusu i zrozumienia metod i reguł polityki, także międzynarodowej" - powiedział profesor.
Podkreślił, że Geremek uchodził za człowieka "skoncentrowanego na zadaniach politycznych", a jednocześnie był osobą "głęboko kulturalną", "pozbawionym wszelkiego cwaniactwa i cynizmu".
"To był człowiek, który, gdy się pojawił w Waszyngtonie, Paryżu, Londynie, Włoszech, u dworów królewskich, u prezydentów państw, to traktowano go jako człowieka szalenie ważnego" - mówił Bartoszewski.
Ksiądz Adam Boniecki: Swoją mądrością wpływał na wydarzenia
To ogromna strata - powiedział ks. Adam Boniecki, redaktor naczelny "Tygodnika Powszechnego", na wiadomość o śmierci profesora Bronisława Geremka.
"Jest to przeżycie osobiste. Dobrze znałem profesora, byłem z nim w swego rodzaju porozumieniu" - powiedział PAP ks. Adam Boniecki.
Zaznaczył, że "był to w życiu Polski ktoś mądry, samodzielnie myślący; ktoś, kto wpływał na wydarzenia swoją mądrością".
Jose Manuel Barroso: Pragnę, aby wszystkie pokolenia pamiętały o Geremku
Profesor Bronisław Geremek był Europejczykiem o nadzwyczajnej wielkości, który przez całe swe życie dawał dowód bezkompromisowej politycznej odwagi - oświadczył w niedzielę przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Barroso.
"Bronisław Geremek był przedstawicielem tej mądrości, którą tylko najwięksi erudyci potrafią wykorzystać w służbie dla spraw najpiękniejszych" - dodał Barroso w komunikacie prasowym, w reakcji na tragiczną śmierć polskiego eurodeputowanego.
"Pozostawia nam bogatą spuściznę historyka i polityka. Pragnąłbym, żeby wszystkie pokolenia pamiętały o Bronisławie Geremku jako o przykładzie człowieka o wielkim i wolnym duchu, który pozostanie w naszej pamięci jako jeden z największych symboli wolności wobec wszelkich opresji" - oświadczył Barroso.
"Ja zachowam bezgraniczny podziw dla historycznej i politycznej roli, która odegrał dla całego pokolenia Europejczyków" - zakończył szef KE.
Nicolas Sarkozy: Był jednym z największych intelektualistów Europy Środkowej
Wielką postacią konstrukcji europejskiej i zjednoczenia kontynentu nazwał w niedzielę Bronisława Geremka prezydent Francji Nicolas Sarkozy.
"Prezydent Republiki ze smutkiem i żalem przyjął wiadomość o tragicznej śmierci" Bronisława Geremka - głosi oświadczenie Pałacu Elizejskiego.
Francuski prezydent "pragnie złożyć hołd tej wielkiej postaci konstrukcji europejskiej i zjednoczenia kontynentu i wyrazić swój podziw dla walki, jaką prowadził w ramach Solidarności dla polskiej demokracji" - podkreślono w oświadczeniu.
Nicolas Sarkozy "czci pamięć tego wyjątkowego człowieka, szanowanego europejskiego parlamentarzysty, który swą odwagą, skromnością i nieograniczonym zaangażowaniem na rzecz fundamentalnych praw potrafił uosobić podstawowe wartości ideału europejskiego" - napisano w komunikacie Pałacu Elizejskiego.
We wspólnym oświadczeniu, które wydali szef francuskiego MSZ Bernard Kouchner i sekretarz stanu ds. europejskich Jean-Pierre Jouyet, Geremka nazwano "wielkim sumieniem Polski, jednym z największych intelektualistów Europy Środkowej".
Graham Watson: Polska traci jednego ze swych bohaterów
Europa traci jednego z swych najgorętszych miłośników i opłakuje symbol swego zjednoczenia - ocenił w niedzielę, na wieść o śmierci Bronisława Geremka, lider frakcji liberałów i demokratów w Parlamencie Europejskim Graham Watson.
"Wraz z tragiczną śmiercią Bronisława Geremka Polska traci jednego ze swych bohaterów, bezkompromisowych twórców niepodległości kraju, ale także pojednania narodu. A Europa traci jednego ze swych najgorętszych miłośników, który, dzięki sile swych przekonań przyczynił się do politycznego sukcesu, jakim było rozszerzenie UE" - napisał w przesłanym PAP oświadczeniu Watson.
"Europa opłakuje dziś symbol swego zjednoczenia" - dodał Brytyjczyk.
Watson jest liderem frakcji liberałów i demokratów (ALDE) w PE, do której należał eurodeputowany Bronisław Geremek.
"Jestem dumny, że miałem takiego człowieka w gronie swych przyjaciół oraz w szeregach w ALDE" - zadeklarował Watson. Jak dodał, Geremek był człowiekiem wielkiej kultury, którego "wiara została wykuta w sercu europejskich dramatów XX wieku".
"Humanista, którego będziemy cytować jako przykład przyszłym pokoleniom Europejczyków. Czas, który wymazuje wszystko, nie wymaże wspomnień i nie zatrze cudownego i przewrotnego uśmiechu Bronisława" - zakończył Watosn.
Daniel Cohn-Bendit: Odszedł wielki autorytet moralny
Śmierć Bronisława Geremka jest stratą dla Polski. To wielki autorytet moralny postkomunistycznej Polski - powiedział lider europejskich Zielonych Daniel Cohn-Bendit.
"To strata dla rodziny i Polski. Geremek to wielki autorytet moralny postkomunistycznej Polski. Potrafił żyć zgodnie ze swoimi zasadami, sprzeciwiając się zarówno komunizmowi, jak i integryzmowi braci Kaczyńskich" - powiedział PAP Cohn-Bendit.
"Symbolizuje dumę i pragnienie wolności Polaków" - dodał lider Zielonych w Parlamencie Europejskim.
Cohn-Bendit, jeden z przywódców ruchu 1968 roku, poznał Geremka, kiedy Polak był ministrem spraw zagranicznych pod koniec lat 90.
W 2004 roku Cohn-Bendit, wraz z francuskim centrystą Francois Bayrou, zaproponowali, by Geremek został przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, tuż po rozszerzeniu Unii Europejskiej.
wl/PAP/TVPinfo/Tvn24
Prof. Bronisław Geremek - działacz opozycji antykomunistycznej, poseł na Sejm, minister spraw zagranicznych w latach 1997-2000, poseł do Parlamentu Europejskiego zginął w niedzielę w wypadku samochodowym. Miał 76 lat.
Bronisław Geremek urodził się 6 marca 1932 r. w Warszawie. W 1954 r. ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1956-58 odbył studia podyplomowe w Ecole Pratique des Hautes Etudes w Paryżu. W 1960 r. uzyskał doktorat, a w 1972 r. habilitację w Polskiej Akademii Nauk. W 1989 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym.
Domeną działalności naukowej prof. Geremka były badania nad historią kultury i społeczeństwa wieków średnich. Na jego dorobek naukowy i akademicki złożyły się liczne artykuły, wykłady oraz książki. Rozprawa doktorska prof. Geremka z 1960 r. była poświęcona rynkowi pracy w średniowiecznym rzemiośle paryskim.
Prof. Geremek był związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, gdzie pracował w latach 1955-85. W okresie od 1960 do 1965 r. był wykładowcą na Sorbonie w Paryżu i kierownikiem tamtejszego Centrum Kultury Polskiej.
Uhonorowany został 23 doktoratami honoris causa, nadanymi mu m.in. przez uniwersytety w Bolonii, Utrechcie, Paryżu (Sorbona), Nowym Jorku (Columbia), Krakowie (UJ). W 1992 r. został mianowany profesorem wizytującym w College de France. Był członkiem m.in. Academia Europea, Pen Clubu, Societe Europeenne de Culture.
W latach 1950-68 był członkiem PZPR, z której wystąpił na znak protestu przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.
W latach siedemdziesiątych prof. Geremek był jedną z czołowych postaci polskiej opozycji demokratycznej. Był współzałożycielem i w latach 1978-81 wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych, inicjatywy, której celem było przywrócenie prawdy w nauczaniu współczesnej historii Polski i odrzucenie komunistycznej cenzury.
W 1978 r. był współtwórcą i wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych. Od 1980 r. był członkiem NSZZ "Solidarność". Ekspertem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., a potem doradcą Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ "S" i Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ "S" w Gdańsku.
W stanie wojennym był internowany. W 1983 r. został aresztowany przez władze komunistyczne, które oskarżyły go o prowadzenie nielegalnej działalności politycznej. W latach 1987-89 przewodniczył Komisji Reform Politycznych Komitetu Obywatelskiego, która przygotowała koncepcje pokojowych przemian demokratycznych w Polsce.
Prof. Geremek był szefem zespołu doradców przewodniczącego "S" Lecha Wałęsy i członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Wałęsie. Podczas obrad "okrągłego stołu" współprzewodniczył zespołowi ds. reform politycznych. Od 1989 r. był posłem na Sejm. Pod koniec 1991 r. został rekomendowany przez prezydenta Wałęsę na stanowisko premiera (po dymisji gabinetu Jana Krzysztofa Bieleckiego). Geremek podjął się tego zadania, ale nie udało mu się uzyskać poparcia Kongresu Liberalno-Demokratycznego i Porozumienia Centrum, więc zrezygnował.
Będąc posłem na Sejm prof. Geremek przewodniczył m.in. Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych (1989-97), Komisji Konstytucyjnej (1989-91). Należał do założycieli Unii Demokratycznej (potem Unii Wolności) i był przewodniczącym klubu parlamentarnego tej partii w latach 1990-97.
Od 1990 r. Geremek zasiadał we władzach Unii Demokratycznej, a później - po połączeniu z KLD w 1994 r. - Unii Wolności.
Po wyborach do Sejmu w 1997 r., 31 października 1997 r. objął urząd Ministra Spraw Zagranicznych. Funkcję tę pełnił do czerwca 2000 r. Po objęciu w rządzie premiera Jerzego Buzka teki ministra spraw zagranicznych, Geremek przez rok kierował pracami OBWE. W okresie jego urzędowania Polska została przyjęta do NATO. Był zwolennikiem wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.
Obejmując stanowisko szefa polskiej dyplomacji Geremek był już znany na świecie. Amerykańska sekretarz stanu Madeleine Albright mówiła o nim "bardzo bliski przyjaciel".
Latem 1999 roku "The Washington Post" podał informację, że Geremek jest kandydatem na sekretarza generalnego NATO. Sam zainteresowany dementował te doniesienia.
Od 26 lipca 2000 r. do 18 października 2001 prof. Geremek pełnił funkcję przewodniczącego Sejmowej Komisji Prawa Europejskiego.
Kierował pracami Katedry Cywilizacji Europejskiej w Kolegium Europejskim w Natolinie, która jest ośrodkiem poświęconym studiom i refleksji nad historią i kulturową tożsamością Europy.
W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 r. został wybrany z list komitetu Unii Wolności, zdobywając w okręgu warszawskim największą liczbę głosów - ponad 114 tysięcy. Był to drugi wynik w całym kraju. W Parlamencie Europejskim był członkiem Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy - ALDE.
Należał chyba do najczęściej nagradzanych ministrów, był laureatem nagrody "Politique Internationale", przyznanej przez Stowarzyszenie Polityki Zagranicznej Sorbony i "Europrize '99" Forum Izb Gospodarczych Unii Europejskiej. Został też nagrodzony Medalem Wolności - wyróżnieniem Instytutu Frankilna i Eleonor Roosevelt w Nowym Jorku. Był człowiekiem Roku 1999 tygodnika "Wprost" i laureatem Krzesła Roku '99 - nagrody "The Warsaw Voice".
Otrzymał też Wielki Krzyż z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN. Był oficerem Legii Honorowej Republiki Francuskiej. Został też uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem państwowym - Orderem Orła Białego.